ŻYWICA BENZOESOWA

 

Nazwa botaniczna: Styrax benzoes lub Styrax tonkinensis

Metoda destylacji: nie wykonuje się destylacji żywicy benzoesowej, a dostępne preparaty to nie są olejki eteryczne. Można uzyskać różnego rodzaju ekstrakty, na przykład rozpuszczając żywicę w etanolu (tinktura benzoesowa). Dostępny jest również absolut benzoesowy.

Odmiany: żywica benzoesowa dostępna jest w dwóch odmianach: pochodząca z Sumatry Styrax benzoes lub z Laos Styrax tonkinensis. Skład jest bardzo podobny, główna różnica to obecność kwasu cynamonowego w żywicy pozyskanej na Sumatrze.

Charakterystyka olejku:  kremowe grudki żywicy ciemnieją w czasie przechowywania do odcieni miodowych. Ciemne elementy w grudkach mogą być oznaką zanieczyszczeń. Żywica jest krucha i jeśli występuje w dużych kawałkach, można przypuszczać, że zawiera domieszkę żywicy damara (dla scalenia – praktykowane na Sumatrze). Żywica nie występuje w czarnym kolorze (nie pomyl z Liquidambar orientalis, zwyczajowo zwanym styraksem). Po rozpuszczeniu w etanolu i odparowaniu części rozpuszczalnika, żywica ma postać miodowego, lepkiego, gęstego płynu. Zapach waniliowy z nutami żywicznymi.

W perfumach nuta: bazy, jest to utrwalacz (sprawia, że perfumy dłużej utrzymują się na skórze).

Temperatura zapłonu:

Główne składniki:

Sumatra: benzoesan benzylu 50,7%, alkohol benzylowy 43,4%, cynamonian cynamylu (Z)-Cinnamyl (E)-cinnamate 1, 5%, kwas cynamonowy 1,4% , cynamonian etylu 1%, kwas benzoesowy

Laos: benzoesan benzylu 39,3%, alkohol benzylowy 38,8%, kwas benzoesowy 18,4%, cynamonian etylu 0,8%

Bezpieczeństwo użytkowania: żywice często wywołują reakcje alergiczne, sprawdź najpierw, czy żywica benzoesowa nie uczula Ciebie. Dopuszczalny stężenie na skórę to 2%. Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 2 roku życia i na podrażnioną skórę.

Żywica benzoesowa przez stulecia była bardzo cenionym surowcem do wyrobu kadzideł, perfum oraz lekarstw. W zbiorze receptur „Standardowe Formuły” Alberta E. Eberta wydanie z 1900r., żywica benzoesowa wymieniona jest w prawie 100 przepisach: na balsamy, ekstrakty, pomady, perfumy, a nawet do jako środek konserwujący smalec.

Jednym z najsłynniejszych balsamów z żywicą benzoesową jest Balsam Zakonników (Friar’s Balsam), w którego skład obok żywicy benzoesowej wchodzi styraks, balsam tulu, balsam Peru, mirra, arcydzięgiel i aloes.

Żywica benzoesowa jest także składnikiem kosmetyku o nazwie Lait virginale (mleczko do pielęgnacji skóry, o właściwościach kojących i wybielających).

Kultowe we Francji papierowe odświeżacze powietrza Papier d’Armenie (ormiański papier) zawdzięczają żywicy benzoesowej swój słodki zapach i odkażające właściwości.

Żywica benzoesowa w formie tinktury (nalewki) wykorzystywana jest przy komponowaniu perfum.

Zastosowana w kosmetykach działa kojąco i wybielająco.

Ma działanie p.grzybiczne.

Zastosowana na niewielkie rany  działa odkażająco, dzięki swej konsystencji zapobiega powiększaniu rany i hamuje krwawienie. Tworzy lepką powłoczkę, do której łatwo umocować opatrunek. Zastosowana przy pęcherzach przyspiesza gojenie.

Działa rozrzedzająco na wydzieliny dróg oddechowych, pomocna przy kaszlu, katarze. Sławny balsam zakonny (Friar’s balsam) przepisywany był m.in. do inhalacji. Żywica benzoesowa ma również działanie lecznicze przy stanach zapalnych stawów.

Działa moczopędnie.

Działa  kojąco na psychikę.

tinktura benzoesowa:

  • żywica benzoesowa……. av oz 2
  • alkohol…………………………….. fl oz 16
  • zalać żywicę, odstawić w ciepłe miejsce na 30 dni i potrząsać od czasu do czasu
  • (przeliczone jednostki to 60g żywicy na 470ml alkoholu)

lait virginal (mleczko do pielęgnacji skóry, które ponoć stosowała królowa Kleopatra)

  • tinktury benzoesowej……..1,5ml
  • gliceryny……………………………….1,5ml
  • hydrolatu różanego…………..47ml
  • (szczegóły wykonania znajdziesz tutaj)

balsam zakonny (Friar’s balsam) – tradycyjne jednostki miary

  • żywica benzoesowa… av.oz  1,5
  • storax ……………………………av.oz 0,5
  • balsam tolu………………….av.oz 0,5
  • balsam Peru………………..av.oz 0.5
  • mirra……………………………………gr 60
  • aloes……………………………………gr 60
  • korzeń arcydzięgla …………gr 30
  • alkohol……………………………..fl oz 16

Etnobotanicznie:  żywica benzoesowa pozyskiwana jest ze zranionych pni drzew. W listopadzie i grudniu, czyli pod koniec pory deszczowej, zbieracze nacinają pnie w kilku miejscach, na różnej wysokości. W marcu/kwietniu żywica zbiera się w otworach i spływa po pniu. Zdrapują ją ostrym narzędziem. Na drzewa wspinają się po drewnianych szczeblach, przywiązywanych do pnia linami. Z jednego drzewa pozyskać można około 0,5kg żywicy.

W wielu wioskach w Laosie żywica  stanowi poważne źródło dochodu. Zbiorami zajmują się kobiety i mężczyźni. Wiele rodzin ma swoje własne skrawki lasu styrakowego. Praktykuje się również uprawę styrakowców naprzemiennie z ryżem: 1 rok dla ryżu, 10 lad dla drzew.

Grafika przedstawiająca Styrax benzoes pochodzi z książki ” Köhler’s Medizinal-Pflanzen” autorstwa niemieckiego lekarza i chemika Hermanna Adolpha Köhlera (1834-1879), edytowanej i wydawana po śmierci autora pod koniec XIX w. (Obraz nr 1)

Bibliografia:

  • Robert Tisserand, Rodney Young Essential Oil Safety (second edition),
  • Nerys Pulchon and Lora Cantele The complete aromatherapy & essential oils handbook for everyday wellness,
  • ”Standardowe Formuły: kolekcja prawie pięciu tysięcy przepisów na preparaty farmaceutyczne, domowe lekarstwa, wyroby toaletowe,środki weterynaryjne, napoje gazowane i inne” autorstwa Alberta E.Eberta, wydana w Chicago w 1900r.
  • Traditiona benzoin production within its village context http://www.fao.org/docrep/005/ac776e/ac776e09.htm z dnia 09.10.2017

Zdjęcia i ilustracje spoza kolekcji własnej – źródła i informacje o licencji:

Obraz nr 1

Published by admin

Powyższe opracowanie ma charakter edukacyjny. Nie traktuj go jako zalecenia medycznego i zachowaj rozsądek.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *